CHÙA GIÁC NGỘ
Pháp Âm Đạo Phật Ngày Nay

khóa tu Thiền

Chùa Giác Ngộ: Khóa tu Thiền lần thứ 12
Khóa tu Thiền Kỳ 12: 31-12-2017(14-11 Đinh Dậu) đây cũng là khoá tu ngày cuối cùng của năm 2017 và đón chào năm 2018, với hơn 800 thiền sinh đã về tham dự tại chùa Giác Ngộ . Hát nhạc Kinh (phần dẫn nhập) và tụng kinh Bốn pháp quán niệm do Tăng đoàn và Ban đạo ca hướng dẫn mở đầu cho ngày tu tập. Phần pháp thoại thiền Thời thuyết giảng của NS. Thích Nữ Liễu Pháp, Tiến...
Kinh Nhất Dạ Hiền Giả - giảng giải - TT. Thích Nhật Từ

TT. Thích Nhật Từ đã thuyết giảng bài pháp thoại phân tích  bài kinh‘’Nhất dạ Hiền giả’’ thuộc Kinh Trung bộ vốn là một trong những bài kinh nói rõ thêm về kỹ năng thực tập thiền. Bài kinh này được phổ biến trong quyển Kinh Phật cho người tai gia với tựa đề mới là Kinh Sống trong hiện tại.

 

Đây là một bản kinh đức Phật chủ trương và giảng dạy. Đó là sống trong giây phút hiện tại. Thượng tọa đã phân tích 7 câu kệ đầu trong bài kinh nói rõ chủ trương sống trong Hiện Tại của Đức Phật là như thế nào:

Không chạy về quá khứ,

Không rượt đuổi tương lai.

Quá khứ đã qua rồi.

Tương lai thì chưa đến.

Chỉ có pháp hiện tại.

Tuệ quán chính là đây.

Không động, không lung lay.

Hiểu rõ, nên tu tập.

Sau phần bài pháp là phần vấn đáp của các thiền sinh đã được Thượng tọa giải đáp.

Một ngày tu tập với hai thời thuyết giảng pháp cùng với các thời thực tập thiền tọa và thiền hành đã bổ xung thêm cho các thiền sinh những kiến thức và phương pháp thực tập thiền Tứ niệm xứ ngày càng được tăng trưởng.

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

Khóa tu Thiền 11: Niệm thân, niệm thọ - TT. Thích Pháp Đăng

Các thiền sinh có được duyên lành cung đón TT. Thích Pháp Đăng, Ủy viên Ban Hoằng pháp GHPGVN Tỉnh Đồng Nai, Phó ban Trị sự Phật giáo huyện Định Quán, Trụ trì chùa Từ Thiện huyện Định Quán.

Thượng tọa đã trao truyền cho khóa tu thời pháp thoại với chủ đề: "Niệm thân, niệm thọ".

Niệm tức là ghi nhận, ghi nhớ, soi sáng đối tượng qua 6 căn một cách chặt chẽ liên tục. Giác là hiểu biết.

Thượng tọa đã phân tích hai trong bốn niệm (Niệm thọ, niệm thân, niệm tâm, niệm pháp), đặc biệt Sư đi xâu phân tích về niệm thân, một trong 4 niệm quan trọng mà đức Phật đã dạy. Niệm hơi thở là dễ nhất trong đề mục niệm thân. Niệm thân khi quán đúng  thì tuệ càng ngày càng phát sanh. Đi, đứng, nằm, ngồi, ăn, ngủ, nghỉ… trong chánh niệm để có thân tịnh thì tâm tịnh, thân chân chánh thì tâm chân chánh. Khi tu tập đúng thì chánh niệm tỉnh giác sẽ tăng trưởng. Do đó, đức Phật đã dạy khi có tâm thiện sẽ đoạn trừ được  các loại: Đọan trừ bất thiện bằng tâm thiện; Đoạn trừ 5 triền cái (tham dục, sân hận, hôn trầm, trạo cử, nghi ngờ); Đoạn trừ 4 tâm tham tà kiến.

Người Phật tử nếu không có trang bị tuệ văn, tuệ tu thì chúng ta cũng giống như con cá lòng tong chỉ ở trong ao hồ mà không ra được biển lớn đó là lời sách tấn của Thượng tọa đối với các thiền sinh.

Khóa tu Thiền lần thứ 10: Thích Ngộ Phương trả lời vấn đáp khóa tu Thiền Tứ Niệm Xứ

Các thiền sinh được nghe trả lời giải đáp các thắc mắc, nghi vấn trong quá trình thiền do ĐĐ. Thích Ngộ Phương hướng dẫn với các nội dung câu hỏi: 16 phép quán niệm hơi thở ? Làm thế nào để ngồi lâu mà không đau nhức ? Trên chánh điện có ba tượng Phật, mỗi tượng Phật có một tư thế ngồi khác nhau, xin được giải thích. Khi ngồi thiền, thân con không vững, thân nhiệt tỏa ra? Cứ ngồi thiền thì lại buồn ngủ, vì sao, có cách gì để khắc phục? Tầm, Tứ, Tưởng trong quá trình thiền tập mang đến hỷ và lạc? Làm cách nào chánh niệm trong mọi công việc?

Một ngày dành chọn cho ôn tập lại thiền, vừa được nghe chia sẻ thêm các phương pháp thiền đã mang đến cho các thiền sinh nhiều giá trị bổ ích.

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

Khóa tu Thiền 10: Vì sao tôi khổ - NS. Thích Nữ Hằng Liên

Các thiền sinh có được cơ duyên  nghe Ni sư Thích Nữ Hằng Liên, Giảng sư Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP. HCM, Trụ trì chùa Hồng Trung Sơn, Đồng Nai. Ni sư là Tiến sĩ Phật học, Tiến sĩ Triết học tại Ấn Độ, có 14 năm học và tu thiền tại Ấn Độ. Ni sư có nhiều bài giảng về Phật pháp, đồng thời là tác giả và dịch giả của nhiều cuốn sách viết về Thiền Vipassana và dịch hai tác phẩm: Thiền Vipassana: Một Nghệ Thuật Sống- Thiền Sư S.N. Goenka-Thích Nữ Hằng Liên dịchỨng dụng thiền: Thiền Vipassana Tuyên Chiến Với Ma Tuý- Thích Nữ Hằng Liên dịch từ: Anonymous, Vipassana in the War against Drugs, (Narcotics Anonymous Programme), VRI.

Với bài pháp thoại: ‘’Vì sao tôi khổ’’ cái gì làm mình khổ? Làm sao để thoát khổ? Đức Phật đã trả lời đó là bài kinh đầu tiên của đức Phật giảng tại Vườn Lai, bài kinh Tứ thánh đế.

 Để trả lời được câu hỏi ‘’Vì sao tôi khổ’’ người tu tập muốn hướng tâm là muốn thay đổi cái khổ, mới có sự chịu khó thực hành trải nghiệm như thật để hiểu được Tứ thánh đế. Người tu tập phải thoát ra được hai yếu tố đầu tiên mà đức Phật đã chỉ ra cho chúng ta đó là hai sự thật: Không rơi vào cực đoan của sự hưởng thụ dục lạc, cũng không rơi vào cực đoan của khổ hạnh. Những ai muốn hiểu được Tứ niệm xứ để hiểu được câu ‘’Vì sao tôi khổ’’ thì người đó trước nhất phải thoát ra hai cực đoan này. Trong con đường tu tập không phải tu để được hưởng phước mà tu để thoát khổ. Cũng vậy, tu không phải để đầy đọa mình để làm cho cái thân này đau đớn hơn nữa (vì mình đã khổ rồi).

Tuy nhiên, bài Tứ thánh để chỉ giới thiệu một cách rất triết lý, rất logic nhưng đòi hỏi hành giả phải trải nghiệm sự thật một cách tường tận, hiểu rõ được nguyên nhân của nó và thoát ra khỏi trói buộc của nó. Lúc đó bài pháp Tứ thánh đế mới thành tựu.

Cái khổ chính là ở ngũ uẩn (chính mình) này mà ra, chính vì thế phải tự mình thoát ra không ai thoát dùm. Do đó phải đi con đường giải thoát mà chính đức Phật dạy. Vậy làm sao để thoát ? Thoát ra nó là chúng ta sẽ hạnh phúc ngay, đó là con đường Giới- Định- Tuệ là con đường để thoát khổ duy nhất.

Khóa tu Thiền 9: Thiền từ niệm xứ - HT. THÍCH LIÊN PHƯƠNG

Các thiền sinh có được duyên lành cung đón pháp sư HT. Thích Liên Phương, 89 tuổi, từng là trụ trì chùa Tỉnh Hội Đồng Nai và hoằng pháp ở rất nhiều nơi. Khao khát con đường giải thoát nên Hòa thượng đã chuyên tu thiền 32 năm trên núi Dinh nay là núi Dinh Phật Đỉnh.

Hòa thượng đã trao truyền pháp thoại thiền với chủ đề: ‘’Nhìn, thấy, nghe pháp qua tánh không’’. Theo Hoà thượng, quán chiếu tâm của mình, thấy được tâm sẽ thấy được Phật. Thấy được như thật, khi thấy được thật thì sẽ không sợ chết. Trong cái thấy của bậc giác ngộ, mọi thứ như như. Bởi pháp thực sự là không có pháp, pháp và bản pháp vốn không. Nghe mà như không nghe, không thấy mà mọi thứ liễu thông, vô ngại.

Khóa tu Thiền lầ 8: Bốn pháp đưa đến sự chuyển hóa - Sư Bửu Hiền

Phần pháp thoại buổi sáng các thiền sinh đã được TT.Thích Bửu Hiền, Thành viên Ban TS,Trưởng Ban Phật giáo quốc tế tỉnh Tiền Giang,Trụ trì chùa Pháp Bảo, Mỹ Tho, Nghiên cứu sinh tiến sĩ Phật giáo tại Srilanka đã chia sẻ bài pháp thoại với chủ đề: ‘’Bốn phép đem lại sự chánh quả’’ Thiền trong Tạng Nikaya.  

Thông thường khi tu học cần phải có sự tiến bộ, người tu học luôn giống như người đi ngược dòng nước (ngược dòng tham ái), nên phải cố gắng chèo chống, còn nếu không sẽ bị dòng nước cuốn trôi. Vì thế cần có sự tiến hóa trong con đường học tu Phật. Bốn pháp trong Kinh Tăng chi bộ mà đức Phật đã dạy đó là:

(i) Thân cận bậc chân nhân, gần gũi các bậc thiện tri thức;

(ii) Lắng nghe chánh pháp;

(iii) Khéo tác ý trong thời nghe pháp;

(iv) Thực hành pháp.

Đó là Bốn pháp sẽ giúp cho người tu ứng dụng và thực hành đầy đủ nghiêm mật đạt thánh quả Dự lưu (Tư-đà-hàm quả) cao quí nhất. Còn chúng ta còn khổ, Bốn chi phần này nếu miên mật tu tập, thân cận bậc tri thức, lắng nghe pháp, khéo tác ý, khéo suy nghĩ, khéo ghi nhớ đem vào thực hành sẽ hỗ trợ cho các thiền sinh thành tựu cao nhất đó là Quả vị Nhập lưu (bắt đầu nhập vào dòng thánh).

Khóa tu Thiền lần thứ 7: Ứng dụng pháp môn chánh niệm trong đời sống hàng ngày - Sư Minh Tấn

Các thiền sinh  được may mắn đón ĐĐ.ThS. Thích Minh Tấn, tốt nhiệp cử nhân Anh văn tại Trường Đại học ngoại ngữ Hà Nội và trúng tuyển đi du học tại Phần Lan, thầy đã tốt nghiệp thạc sĩ Phật học tại Phần Lan, hiện thầy là trụ trì chùa Đại Thọ ở Phần Lan.

Với chủ đề: ‘’Ứng dụng pháp môn chánh niệm trong đời sống hàng ngày’’.

Bài pháp thoại được chia làm hai phần:

i) Sự mầu nhiệm của pháp môn chánh niệm;

ii ) Chia sẻ về sự tu tập pháp môn chánh niệm trong cuộc sống.

Đại đức, đã kể lại kinh nghiệm dạy thiền cho người Phần Lan và sự hiệu dụng của việc học thiền của người Phần Lan trong những năm qua. Thiền không nhất thiết phải ngồi xếp bằng, có thể ngồi trên ghế thoải mái quan trọng là chánh niệm hơi thở (theo dõi hơi thở). Nếu chỉ học lý thuyết mà không thực tập thì không thấy sự mầu nhiệm của thiền chánh niệm. Phương pháp thì không khó, đơn giản, dễ nhớ.

Mỗi một ngày các thiền sinh bỏ ra 30- 60 phút để ngồi thiền nhằm giúp cho tâm của mình định tĩnh thì sẽ thấy hết sự hiệu dụng của thiền.

Phương pháp thiền chánh niệm trong cuộc sống, trong tất cả oai nghi: đi, đứng, nằm, ngồi, nói. Nếu ngồi mà không nói chuyện Phật pháp thì phải im nặng. Chánh niệm sẽ giúp cho các bạn sống hạnh phúc. Khi tâm bệnh sẽ dẫn đến thân bệnh, nên lúc nào các bạn cũng phải giữ tâm trong chánh niệm là rất quan trọng. Đại đức đã kể câu chuyện dụ ngôn rất sâu sắc chỉ vì mất chánh niệm một phút mà trò đánh sư phụ của mình. Sống trong chánh niệm sẽ hóa giải được nỗi khổ niềm đau.

Tại sao chúng ta phải tu, phải cố gắng, phải học để làm tư nương cho mình. Khi chưa biết tu thì lúc nào cũng phiền não, khi biết tu rồi thì tâm bớt phiền não, an vui. Tu phải nắng nghe các vị giảng sư nếu không khéo thì chúng ta sẽ tu mù. Chưa tu thi tính tình nóng nảy, khi biết tu rồi thì bớt dần nóng giận. Khi chưa tu khi gặp chuyện không như ý xẩy ra thì sẽ khổ, biết tu rồi khi có chuyện gì bất an thì cách sử lý khác.

Tu phải đúng phương pháp thì mới đạt được kết quả tốt. Càng tu càng đẹp ra, nụ cười càng an lạc. Cho dù có chuyện gì đang xảy ra thì giữ tâm chánh niệm. hãy buông bỏ, không chấp. Mỗi ngày bạn nên tập một chữ buông. Tu phải có phương pháp, các hành giả lấy phương pháp tu ứng dụng vào trong gia đình của mình.

 Hy vọng các thiền sinh sau khi đã được nghe hai thời pháp thoại thiền ứng dụng trong cuộc sống. Hy vọng các thiền sinh sẽ thực tập để soi sáng tâm của mình, nỗ lực thực tập để luôn sống trong tỉnh thức khi trở về cuộc sống thường nhật. Hãy dành cho mình chọn một ngày để nhìn lại chính mình, quay về với chính mình để sống trong chánh niệm và phải nỗ lực thực hiện nó từng ngày !

 Sadhu! Sadhu! Sadhu!

Khóa tu Thiền 6: Chuyển hóa đau khổ bằng chánh niệm - SC. Tâm Tâm

Các thiền sinh được duyên lành cung đón Ni sư TN. Tâm Tâm, Giảng viên Học viện Phật giáo Việt Nam, Tiến sĩ Phật học tại Ấn Độ, chuyên giảng Vi diệu pháp, trụ trì Tịnh xá Pháp Huệ.

Ni sư đã trao truyền đến cho các thiền sinh bài pháp thoại với đề tài: ‘Chuyển hóa khổ đau bằng chánh niệm’’.

 

Ni sư đã trình bày những phần căn bản nhất. Bài pháp thoại với các nội dung chính sau:

i) Ba bước phát triển trong nội tâm: Phát triển trí văn; Phát triển trí tư; Phát triển trí tu. Trí tuệ có hai loại: Trí tuệ thế gian (trí tuệ thông minh) và trí tuệ tâm linh (phân biệt 2 con đường ác và thiện trong tâm). Khi trí tuệ soi sáng tất cả các góc tối trong nội tâm của bạn, chừng đó không có lầm lẫn,  không sai lầm thì không đau khổ.

ii) Định nghĩa chánh niệm: Định nghĩa của đức Phật về chánh niệm: ‘’ Sống quán thân trên thân, tinh cần,  tỉnh giác. Chánh niệm sau khi chế ngự tham ưu ở đời, trên các cảm thọ, trên các tâm, quán pháp  trên các pháp, tinh cần tỉnh giác, chánh niệm  sau khi chế ngự tham ưu ở đời.’’

Chánh niệm, nói một cách nôm la là thấy xuông, biết suông (thấy vậy, biết vậy, không mang chủ quan của mình vào, không đánh giá, không phê phán. Ngay vị trí này chúng ta thấy, biết những gì đang xẩy ra, đó là nền của thiền Vipassan, đó chính là chánh niệm,  mà chánh niệm không phải cố công mà có được.

iii) Nhận biết các pháp thực tại: Các pháp xuất hiện tự nhiên và hoàn toàn vô ngã. Khi tu thiền Vippasana có hai cách: Một là ngồi thiền, đi thiền, đứng thiền, nằm thiền. Hai là thiền trong sinh hoạt đời thường. Sau khi dời khỏi phòng thiền thấy mệt là sai do mình cố gắng quá mức, cồ gắng nắm bắt cho bằng được, trong khi pháp thiền này là tự nhiên nó sẽ khởi lên mát mẻ, bình yên. Thấy thân, tâm đều nhẹ nhàng, thư thái, nó sáng ở trong tâm nó không bị hôn trầm, thụy miên là đúng.  

iv) Tham, sân, si: đó là những uế nhiễm khi tâm sân nổi lên thì tâm ta đau khổ, khi đó ngọn đền trí tuệ bị ngăn chia. Khi sân nổi lên bao giờ cũng có trạng thái bức xúc, thiêu đốt trong tâm làm cho bạn bất an dẫn đến khổ. Trong cái cảm thọ này chia ra hai loại khổ: Khổ thân và khổ tâm. Khổ thân: Là những cảm thọ khổ gọi là thân, thức, thọ, khổ, nó liên quan đến thân. Đó là đau đớn nơi thân, là bệnh tật gây nên tứ đại không điều hòa nơi thân làm cho thân phải đau đớn, mệt mỏi, vật vã, hành hạ liên quan đến khổ trên thân.

 Khía cạnh thứ hai của khổ đó là thọ ưu, tâm sân này thọ ưu. Khi thân thức này bị đau đớn, hành hạ gọi là quả nghiệp. Bởi vì thân thức này được tạo bởi quả nghiệp, khi tâm thọ ưu thì nó vừa hiển thị trạng thái đau khổ, nó vừa có khả năng gieo trồng tiếp những hạt giống đau khổ.

v) Sự liên quan giữa khổ thân và khổ tâm: Khổ thân chính là bệnh. Bệnh lâu ngày dẫn đến buồn, chán, lo lắng, tuyệt vọng, một chuỗi lo lắng như thế gọi là thọ ưu. Từ thân bệnh đưa đến tâm bệnh, hai cái này nó liên quan đến nhau. Thân bất an đưa đến tâm bất an. Nhưng có khi thân vẫn khỏe mà tâm buồn khổ, cũng có khi nó không bắt nguồn từ thân mà bắt nguồn từ nhiều thứ.  

vi) Tâm tham: là những gì mình yêu thích dính mắc vào trong đó mà không nhả ra và muốn sở hữu nó gọi là tâm tham. Tâm tham là nguồn gốc của mọi sự đau khổ.

Tóm lại: Rèn luyện hơi thở chánh niệm là rèn luyện khả năng quan sát, khả năng thấy biết hơi thở, dần dần chúng ta sẽ nhận biết được thông điệp của thân và của tâm. Sinh tử đã có trong từng hơi thở, Sự sống bao gồm cả sự sinh và sự diệt, nó đến rồi nó sẽ ra đi. Chánh niệm của thân và tâm là chúng ta thấy an trụ. Khi an trụ ở tâm mới thấy được và sáng suốt cho đến khi nó trở thành thường trực trong đời sống nội tâm của chúng ta. Khi đó tâm sẽ bình yên. Cho nên, rèn luyện chánh niệm để thấy rõ và biết rõ để không còn dính mắc vào.

 Khi đã an trụ, đã sáng suốt rồi thì tự mình đứng vững được, tồn tại được, không cần dựa bên này, dựa bên kia. Như vậy, chánh niệm vô cùng cần thiết trong đời sống của chúng ta. Chánh niệm  cũng không phải cực khổ mới có được!

Khóa tu Thiền 5: Sống tỉnh thức - TT. Thích Giác Giới

Các thiền sinh được cung đón TT. Thích Giác Giới, Giảng viên Học viện Phật giáo Việt Nam TP.HCM, Phó Ban Hoằng pháp tỉnh Vĩnh Long, Trụ trì chùa Viên Giác tỉnh Vĩnh Long.

Sư đã trao truyền cho các thiền sinh bài pháp thọaị với chủ đề: "Sống tỉnh thức".

Giá trị của tỉnh thức và phương pháp thực hành để có được đời sống tỉnh thức. Đời sống tỉnh thức và đời sống tâm linh mà mục tiêu là sống để thanh lọc mọi ô nhiễm, tức là phiền não của nội tâm. Sống tỉnh thức là phải viễn ly khỏi đời sống hội chúng, không ưa thích giao tiếp (nói chuyện), không ưa thích sự ngủ, nghỉ, không ưa thích phiếm luận. Như vậy chúng ta mới sống tỉnh thức được. Tâm này rất khó thấy, nó rất tinh vì thường chạy theo ngoại cảnh. Tâm điều phục sẽ  mang đến sự an lạc.

Sư đã đề cập đến 4 nội dung chính trong bài pháp thoại với các nội dung sau:

i) Tỉnh thức: Tỉnh thức có hai ý nghĩa , theo đức Phật sống tỉnh thức trong ba canh có nghĩa là ngày và đêm sống trong tỉnh thức và ba canh cuộc đời (thiếu niên, trung niên, lão niên), tức là  ba thời trong cuộc đời đều phải sống trong tỉnh thức. Khi thấy rõ sự nguy hiểm của ác bất thiện pháp (Thân hành ác, khẩu hành ác, ý hành ác). Khi tu tập những hạnh lành (Thân hành thiện, khẩu hành thiện, ý hành thiện). Sống làm lợi ích cho mình, cho nguời khác. Không làm hại mình, không làm hại người khác, gọi là sống tỉnh thức.

ii) Tư thế hành thiền: Tư thế ngồi thiền, không nhất thiết phải ngồi kiết già, bán già, không nhất thiết tay phải bắt ấn, chỉ cần xếp bằng, nhưng phải luôn giữ thân ngay thẳng, ngồi như thế nào phải biết chánh niệm,  không gò bò, không chèn ép, lạc trú về thân. Khi ngồi thiền dẹp bỏ 5 triền cái là năm màn ngăn che làm cho con người không thấy được tâm mình tham lam, sân hận, ngu si, ngã mạn, nghi ngờ. Năm triền cái là chướng ngại chính cản trở sự thành công trong hành thiền. Không lệ thuộc thời gian.

iii) Trước khi hành thiền phải biết: Sợ hãi sự luân hồi; Biết nhàm chán; Hiểu biết chính xác về bản thân- Mỗi người có một cá tánh (tánh ái, tánh sân, tánh si, tánh tầm, tánh đức tin, Tánh trí) để chọn đề mục cho chính xác, thích hợp cho từng cá tánh  làm đề mục đối trị để quán niệm.

iv) Ba yếu tố cơ bản trong đời sống tỉnh thức tu thiền: Sự nhiệt tâm: không lười biếng; Chánh niệm cho vững (không phải là niệm Phật, niệm kinh): dùng tác ý để biết rõ, nhận thức rõ; Tỉnh giác: biết rõ điều lợi ích hay không lợi ích, có thích hợp hay không thích hợp, tỉnh giác trong đề mục.

Với kinh nghiệm tu tập và thâm nhập kho tàng Phật pháp theo hệ văn bản Pali của bản thân, Sư đã đi sâu phân tích 4 nội dung trên để chia sẻ phần lý thuyết căn bản làm hành trang cho các thiền sinh trong quá trình tu tập hành thiền.

Khóa tu Thiền lần thứ 4: Thiền Tứ Niệm Xứ Kỳ 4 - Sư Tăng Định

Trong khóa tu Thiền Tứ niệm xứ lần thứ 4, các thiền sinh được nghe pháp thoại, tháo mở các gút mắc trong lúc hành thiền, trải nghiệm hạnh phúc bây giờ và tại đây dưới sự hướng dẫn của Sư Tăng Định.

Để các thiền sinh đi sâu hơn, đi xa hơn trên bước đường tu tập. Trong khóa tu thiền lần thứ 4. Các thiền sinh đã ôn lại những điều cơ bản nhất khi thực tập thiền Tứ niệm xứ. Niệm thân, niệm thọ, niệm tâm,  niệm pháp đây là bốn pháp quán niệm.

Sư tóm tắt lại các phép quán niệm tâm, niệm cảm thọ, niệm pháp. Thiền sinh lấy hơi thở làm đề mục cho sự phát triển khả năng tỉnh giác, chế phục tâm tán loạn, tăng trưởng thiện căn để tâm bước vào trạng thái kiên định. Việc cảm nhận hơi thở làm cho bụng phồng xẹp hay hơi thở đi ngang qua mũi, lúc đó chúng ta biết chánh niệm về hơi thở, nóng ấm, mát lạnh, phồng xẹp  là chúng ta đang chánh niệm về hơi thở ở trên thân. Cảm nhận hơi thở trên thân, sống với hơi thở ở trên thân.

Có hai cách  tâm làm việc trên thân rất đơn giản: Cái gì không có tỉnh thức, không hay biết được trên thân sẽ không biết được 5 giác quan và cảm giác trên thân. Không có tỉnh thức sẽ không sống trong hiện tại. Sống trong hiện tại là chúng ta đang sống với những gì đang cảm thọ trên thân. Sống trong hiện tại là đang sống với cảm thọ trên thân. Cảm thọ có cảm thọ dễ chịu và cảm thọ khó chịu dẫn đến tâm thích không thích. Nhờ chánh niệm, chúng ta mới khám phá phản ứng của tâm, cái hay biết trên thân.

Ngoài ra còn có pháp quán niệm về sự sanh diệt trong từng sát na. Quán niệm lòng từ bi. Những pháp này làm nền tảng cho tâm tập trung lại được chánh niệm  dễ ràng hơn.

Sau phần ôn tập là hướng dẫn kỹ thuật tập quán niệm lòng từ bi. Phương pháp hành trì này giúp thiền sinh phát khởi Bồ-đề tâm. Khi muốn chia sẻ lòng từ bi đến với tất cả chúng sanh thì trước hết lòng từ đó phải ở trong tâm. Trải tâm từ bi là thương tưởng đến tất cả chúng sanh đau khổ. Nếu không có chánh niệm thì lòng từ chỉ khởi nên trên miệng, rồi nó qua đi. Người có chánh niệm thì lòng từ sẽ được thực hiện một cách có trí tuệ. Thực tập lòng từ bi với chánh niệm để cho lòng từ bi được vun bồi nhưng được cộng thêm với trí tuệ trong đó.

 Để cho lòng từ là có thật. Trước khi trải lòng từ bi thì thân và tâm phải mát mẻ, an lạc, dễ chịu (tức năng lực từ bi trong tâm người đó chúng ta cảm nhận được). Sư đã cho một đề mục để thực tập trải lòng từ bi với câu chuẩn làm đề mục để thực tập trở thành lực niệm :‘’Nguyện cho tất cả chúng sanh đừng có oan trái lẫn nhau, hãy cho tất cả được an vui ’’. Lúc đó năng lực  từ khẩu phải luyện trở thành ý trong tâm. Chúng ta khởi đầu câu bắt đầu từ hướng đông theo chiều kim đồng hồ. Ví dụ: ‘’Nguyện cho tất cả chúng sanh trong hướng Đông đừng có oan trái lẫn nhau đều được an vui.’’, …hướng Nam, Bắc,  Tây, hướng Đông Nam, Tây Nam…

Khi niệm từ bi trong chánh niệm, lực này sẽ phát sanh trong tâm, nó  làm cho người thực tập có tâm mát mẻ hơn, an lành dễ chịu hơn. Khi phát nguyện như thế tâm chánh niệm sẽ trở lên dũng mãnh hơn, tu tập thiền tiến bộ và đi xa hơn, giúp thiền sinh vững tin khi hành thiền Tứ niệm xứ.

Khóa tu Thiền lần thứ 3: THIỀN TỨ NIỆM XỨ - LẦN 3 - Sư Tăng Định

Trong khóa tu Thiền Tứ niệm xứ lần thứ 3, các thiền sinh được nghe pháp thoại, tháo mở các gút mắc trong lúc hành thiền, trải nghiệm hạnh phúc bây giờ và tại đây dưới sự hướng dẫn của Sư Tăng Định.

Phần pháp thoại, Sư đã đi sâu về lý thuyết cốt lõi căn bản để hiểu được phương pháp thực tập của thân và tâm. Khi ngồi thiền hãy đóng bớt 4 giác quan để tâm quay về trong thân. Thông thường tâm của con người từ khi mở mắt chào đời cho đến khi nhắm mắt, tâm luôn luôn hướng ra bên ngoài. Khi thực tập thiền Tứ Niệm Xứ là hướng tâm quay về bên trong, người ngồi thiền phải chọn cho mình đề mục để tâm quay về. Đề mục đó là hơi thở tập trung xung quanh hai ống mũi (vi tế). Hoặc là chọn đề mục chuyển động sự phồng xẹp qua nơi bụng (thô vì quá rộng).

Sư chọn đề mục ngày hôm nay là sự chuyển động phòng xẹp của nơi bụng để tập tâm, tu niệm tâm, niệm đề mục trên thân. Khi niệm như vậy là chúng ta đang sống trong giây phút hiện tại, tỉnh thức trong hiện tại.

Khi có chánh niệm, ánh sáng của chánh niệm sẽ giúp con người có tâm quân bình, có sự kiên nhẫn, chấp nhận cảm giác đau khổ hay hạnh phúc trên thân. Tập cách thay đổi các cảm thọ nơi thân, không cố xua đuổi hay gồng mình khi đau trên thân xuất hiện. Khi hiều rõ bản chất đau trên thân chúng ta không than vãn, không rên rỉ, không tìm cách đẩy cái đau đó đi bằng hai cách tiêu cực: Một là nhúc nhích, hai là gồng lên xua đuổi nó.

Sư đi xâu phân tích khái niệm đề mục vì các đề mục hơi thở, phòng xẹp sẽ đi theo chúng ta suốt cuộc đời. Thiền sinh mượn đề mục đó để tập cho thân có sự ghi nhớ, không quên. Có được kỹ năng đó trong ăn, trong nghe, trong thấy thì người đó đang sống trong chánh niệm, sống trong giây phút hiện tại, trong tỉnh thức, thoát khỏi năng lực tham và sân, thích, không thích, đẹp, xấu, ngon và dở.  

Thiền Tứ niệm xứ sẽ từng bước thay đổi quan niệm trong cuộc sống về hạnh phúc về đau khổ trong chính mỗi con người. Đức Phật đã dùng phương pháp thiền Tứ niệm xứ và Ngài đã thành Phật nhờ phương pháp thiền này.

Video mới nhất

Bí quyết hạnh phúc - TT. Thích Nhật Từ
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng trong lễ Hằng Thuận tại chùa Giác Ngộ , ngày 26-12-2017
PPNCPH 12: Xác định phương pháp và nghiên cứu phổ biến - TT. Thích Nhật Từ
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại HVPGVN TPHCM cơ sở 1, ngày 30 - 11- 2017
Thực tập viết khung sườn luận án - TT. Thích Nhật Từ
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại HVPGVN TPHCM cơ sở 1, ngày 29-11-2017
PPNCPH 16 - Nghiên cứu Phật giáo qua phương pháp văn học - TT. Thích Nhật Từ
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại HVPGVN Tp HCM cơ sở 1 , ngày 08 - 12 - 2017
PPNCPH 08: Bảng viết tắt - TT. Thích Nhật Từ
PPNCPH 08: Bảng viết tắt Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại HVPGVN TPHCM cơ sở 1, ngày 28-11-2017
PPNCPH07: Thư Mục Tham Khảo - TT. Thích Nhật Từ
PPNCPH07: Thư Mục Tham Khảo Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại HVPGVN TPHCM cơ sở 1, ngày 28-11-2017
PPNCPH05: Cước Chú Và Hậu Chú - TT. Thích Nhật Từ
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại HVPGVN TPHCM cơ sở 1, ngày 27-11-2017
Thiền Chỉ Và Thiền Quán - Ni Sư Thích Nữ Liễu Pháp
Pháp thoại do Ni sư Thích Nữ Liễu Pháp giảng trong khóa tu Thiền Tứ Niệm Xứ lần 12, tại chùa Giác Ngộ , ngày 31-12-2017